2 februari 2024
In de supermarkt liggen tientallen varianten van hetzelfde product naast elkaar. Drie soorten olijfolie, vijf merken yoghurt, biologisch naast regulier. Hoe weet je nu wat je koopt, en is het duurdere product ook echt beter? Het begint allemaal bij het lezen van etiketten en het begrijpen van wat er werkelijk in een product zit.
Bewust boodschappen doen hoeft niet ingewikkeld te zijn. Met een paar basisprincipes worden veel marketingtrucjes doorgeprikt en wordt het makkelijker om de juiste keuze te maken. Het draait niet altijd om het duurste product kiezen, maar om weten waar je op moet letten.
Ingredientenlijsten: het eerste controlepunt
De ingredientenlijst op een verpakking vertelt veel. Ingredienten staan op volgorde van hoeveelheid: wat bovenaan staat, zit er het meest in. Een tomatensoep waarbij water op de eerste plek staat en tomaat pas op de derde, bevat waarschijnlijk minder tomaat dan verwacht. Korte ingredientenlijsten met herkenbare namen zijn over het algemeen een goed teken.
Keurmerken die er toe doen
Er zijn honderden keurmerken op de markt, maar niet allemaal even betrouwbaar. De bekendste en meest gecontroleerde zijn het EKO-keurmerk (biologisch), Beter Leven (dierenwelzijn), en Fairtrade (eerlijke handel). Bij specifieke producten bestaan er ook branche-eigen keurmerken, zoals DOP en IGP bij olijfolie of Europese herkomstbenamingen bij kaas.
Interessant is dat wat op het etiket staat niet altijd overeenkomt met de werkelijkheid. Het televisieprogramma Keuringsdienst van Waarde liet meerdere keren zien dat producten niet altijd zijn wat ze lijken. Van olijfolie die niet echt extra vierge bleek te zijn, tot versproducten die een langere reis achter de rug hadden dan de verpakking deed vermoeden.
Versheid herkennen
Bij verse producten spreekt het product zelf vaak het duidelijkst. Verse vis ruikt naar de zee, niet naar vis. Goede avocado's geven licht mee bij zacht drukken. Verse kruiden hebben stevige, felgekleurde blaadjes. En bij groenten geldt: hoe helderder de kleur en steviger de textuur, hoe verser het product. Die kleuren zijn overigens het beste te beoordelen onder natuurlijk daglicht, omdat kunstlicht kleurnuances kan vertekenen.
Wie regelmatig kookt met verse, kwalitatief goede ingredienten, merkt al snel het verschil in smaak. Een salade met verse seizoensnectarines en geitenkaas smaakt nu eenmaal heel anders dan dezelfde salade met onrijpe nectarines uit het buitenland.
Prijs versus kwaliteit
Duurder is niet automatisch beter, en goedkoper is niet automatisch slechter. Huismerken van supermarkten scoren in consumententests regelmatig net zo goed als duurdere A-merken. De truc is om bewust te kiezen bij producten waar kwaliteit er het meest toe doet (verse groenten, goede olijfolie, goed vlees) en minder kritisch te zijn bij producten waar het verschil minimaal is.